فونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازبیر غمسرای محنت ایمیش تختگاه جم 
هپ اسكی اویقوسوندا دورور كشور عجم
دورو برینده پارلار ایكن نور انقلاب
آچماز گؤزون گؤزونده طلوع قیلسا آفتاب
مظلوع عجم یانار اوره گیم غملی حالینا
من آغلارام سن آغلاماییرسان زوالینا
بیر انگلیس اسیریسن ای اسكی مملكت 
غملی سكوتو نا ده گؤروم وارمی بیر جهت؟
ایرانلی لار، قالیرسا اسكی صفا تینیز 
بیر انقلاب الینده دی قطعی نجاتینیز

لطفا از تمام مطالب دیدن فرمایید.

نخستین سینما

دکتر مهدی مجتهدی ، علی وکیلی ( تبریزی ) را موسس سینما در ایران معرفی نموده و مسعود مهرابی نیز در کتاب وزین « تاریخ سینمای ایران »  تاریخچه و چند و چون آن را به رشته تحریر در آورده است، لکن بنا به نوشته حسین امید اولین سینما از سال 1900 میلادی / 1279 شمسی ، در خود شهر تبریز به نام سینما سولی دایر بوده است

سینما سولی اولین سینما در ایران ، در زمستان 1279 شمسی در تبریز توسط کاتولیک ها تاسیس شد این حداقل چهار سال پیش از اقدام « میرزا ابراهیم خان صحافباشی » در راه تاسیس نخستین سالن عمومی در ماه رمضان 1322 ق در خیابان چراغ گاز (برق ) است

سینما سولی در پاساژ تبریز ( خیابان پهلوی سابق ) با گنجایش صد نفر ، هرروز یک نوبت فیلم نمایش می داده است و این رویه تا 1295 که به لحاظ عدم دستیابی به فیلم های جدید تعطیل شد ادامه داشت

 

نخستین تئاتر

کارت عضویت مرحوم بیوک خان نخجوانی ( متوفی به سال 1322 شمسی ) در هیئت آکتورال آزین . سندی است که سابقه بازیگری تئاتر در تبریز را سال 1261 شمسی نشان می دهد ، یعنی سه سال قبل از سال 1291 شمسی که نخستین گروه تئاتر به نام « خیریه » در تبریز تشکیل گردید

نخستین بار که هیئتی برای این کار تشکیل و رسما شروع به دادن نمایش کرده اند از سال 1291 شمسی است

درسال 1291 شمسی که جمعیت خیریه تشکیل یافته بود، چند نفر از اشخاص با ذوق نیز گردهم جمع آمده یک هئیت آکتورال به نام « خیریه » ترتیب داده بودند که نمایش ها را اداره نمایند و نمایشنامه ها تهیه کنند . این هیئت قبل از این تاریخ نمایش هایی داده بودند و در این سال برای خودشان رسمیتی قائل شده اند و این اشخاص عبارت بودند از : حاجی خان چلبی ، مهدی شفیع زاده ، ابوالفضل مؤیدزاده ، اسماعیل وکیلی ( اسماعیل پیران ) ، وهاب زاده و عظیم زاده.

این هیئت را می توان نخستین هیئت رسمی آکتورال تبریز دانست


این هیئت یا در سالن سینما سولی یا صحنه تابستانی جمعیت خیریه ( واقع در کوچه ارک ) یا در سالن آرامیان نمایش می دادند

نمایش هایی که این هیئت به موقع تماشا می گذاشتند اغلب به زبان محلی ( ترکی آذری ) بوده است علاوه بر این ، ارامنه تبریز ، در این تاریخ ، نمایش هایی به زبان ارمنی بموقع تماشا می گذاشتند که مخصوص به خودشان بوده است.

دومین هیئت آکتورال در سال 1296 شمسی تشکیل یافت و این هیئت موسوم بود به هیئت آکتورال تبریز تحت رژیسوری و رهبری مرحوم رضاخان قلی زاده شرقلی . مرحوم قلی زاده از آرتیست های زبر دست آذربایجان بود. در سال هایی که آکتورال تبریز دایر بود آکتورال دیگری نیز از ارامنه رژیسوی مسیو طاشچیان تاسیس یافت اغلب این دو هیئت با یکدیگر همکاری می کردند و مشکلات را به یاری همدیگر حل می نمودند. مسیو طاشچیان نیز از هنرمندان سابق تئاتر آذربایجان به شمار می آمد.


در اواخر سال 1297 و اوایل سال 1298 شمسی ، یک هیئت دیگر آکتورال تشکیل یافت. این هیئت تحت رژیسوری مرحوم بیوک خان نخجوانی که تازه از قفقاز آمده بود تاسیس گردید و به نام آکتورال آذربایجان نامیده شد. بیوک خان نخجوانی ، هیئت آکتورال را ترقی داد و توانست نهضتی در نئاتر آذربایجان حاصل کند

دومین مرحله تئاتر و نمایش را در آذربایجان باید پس از سال 1300 شمسی بدانیم از موقعی که فرهنگ پیشرفت محسوسی نموده ، تئاتر و نمایش نیز شکل خود را عوض کرده ، نویسندگان جدید و هنرپیشگان باذوق پیدا شده است.

دراین دوره نیز مهم ترین هیئت آکتورال تبریز ، هیئت آکتورال آرین بود علاوه از هیئت های آکتورال آرین ، هیئت های دیگری تشکیل می یافت....

نخستین سالن مدرسه به منظور دادن نمایش، در سال 1301 شمسی در مدرسه متوسطه ، در زمان ریاست مرحوم تربیت ساخته شد. این سالن هرچند کوچک بود و سن آن نیز وسعتی نداشت باز نسبت به زمان و محیط قدم مؤثری بود که در پیشرفت نمایش و تئاتر برداشته شد.

 




طبقه بندی: تبریز شهر اولین ها، 

تاریخ : چهارشنبه 30 دی 1394 | 11:57 ق.ظ | نویسنده : آترو | نظرات

تاسیس روزنامه الحدید

فعالیت مدارس نوپای آن روزگار که در بیداری مردم می کوشیدند، بالطبع برای واپسگرایان خوش آیند نبود، لذا مورد تهاجم اوباشان قرار می گرفتند و در نتیجه زحمات شبانه روزی آن مردان فرهنگ دوست به یغما می رفت. عده ای از رجال مبارز و دوراندیش تبریز برآن شدند که با تشکیل انجمنی ، نه تنها جلوی این حرکات ناهنجار را بگیرند، بلکه با اقداماتی در تقویت مدارس بکوشند. روزنامه وزین « الحدید » از بطن این انجمن متولد شد و نفش تاریخی ایفا کرد

میرزا علی پزشکی ، سید حسن شریف زاده ، میرزا محمود حکاک باشی، حاج میرزا آقا فرشی ، ابراهیم شمس حاج میرزا عبدالعلی ، محمد علی تربیت، میرزا جواد ناطق، سید محمد شبستری ، حاج میرزا محمدحسین مدرس ( در بازار شیشه گرخانه مکتبی داشت) ، محمد جعفر حیاط معروف به مخترع .

این افراد، در محله لیل آباد و عمارت آقا میرآقاخان جلسات داشتند ضمنا روزنامه الحدید به مدیریت مرحوم عدالت و همکاری انجمن انتشار می یافت.

میرزا سید حسین خان عدالت ، ناشر روزنامه الحدید که خود از مردان مبارز و آگاه تبریز بود در اغلب فعالیت های سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی آن روز تبریز فعال مایشا بود

سید حسین عدالت در سال 1315 قمری روزنامه « الحدید » را در تبریز منتشر کرد. او که اساس پیشرفت را در آن روزگار ، توسعه صنعت می دانست و آهن را هم شالوده اصلی صنعت معرفی می کرد، لذا نام روزنامه اش را « الحدید » انتخاب کرد.

 

 

روزنامه انجمن

در نتیجه این فعالیت های گسترده سیاسی  و فرهنگی بود که پس از صدور فرمان مشروطیت  در 14 مرداد 1285 شمسی ، نخستین روزنامه دوره آزادی در تبریز پدیدار شد تا پیام آور آزادی باشد.

این روزنامه با نام « انجمن » ارکان انجمنی ملی و دموکراتیک بود که در آن شرایط تاریخی از بطن جنبشی آزادیخواهانه سربرآورد و در آن روزگاران ، نقشی تاریخی و سرنوشت ساز ایفا کرد

انجمن ایالتی آذربایجان با انجام انتخابات و ایجاد نهادهایی چون بلدیه ، نظمیه ، عدلیه و .... در تبریز حرکات آزادیخواهانه را پاسداری می کند و پس از انحلال مجلس شورای ملی به دست محمد علی شاه قاجار ، خود را جانشین مجلس اعلام کرده و رهبر انقلاب مشروطیت را به دست های پرتوان خود می گیرد

 

روزنامه تصویری حشرات الارض

حاج میرزا آقا بلوری که خود از پیشگامان انقلاب مشروطیت در آذربایجان بود دومین نشریه طنز تصویری را به نام  حشرات الارض در ماه صفر 1326 ه ق در تبریز منتشر کرد. مطالب این جریده نیز به پیروی از روزنامه نصرالدین از زبان یک دیوانه بازار گرد معروف تبریز به نام « غفار وکیل » نوشته می شد

کاریکارتورهایی که در این نشریه تصویر می شد به قدری کوبنده و افشارگر بود که تمام استبداد از محمد علی شاه  گرفته تا ماموران دون پایه دولتی از دیدن آن ها رعشه بر اندامشان می افتاد

 

روزنامه ملانصر الدین

روزنامه فکامی ملا نصر الدین که شماره اول آن در هفتم آوریل 1906 منتشر شد برای هر آذربایجانی نامی آشنا و اسمی با مسماست

جلیل محمد قلی زاده که از نبوغی کم نظیر و شم مردم شناسی قوی برخوردار بود و جامعه خود را خوب می شناخت با به کارگیری روش های ابتکاری که هم می توانست با بیسوادان رابطه برقرار کند و

 هم با سوادان را به سوی خود جلب کند، نشریه ای را بنیان گذاشت که نه تنها در شکل گیری رویدادهای بزرگ عصر خود، کارساز گردید، بلکه مابین مردم و مطبوعات ، چنان رابطه ای صمیمانه ایجاد کرد که ملا

 نصر الدین در بین توده ها ، چهره افسانه ای پیدا کرد. هنگامی که میرزا جلیل ، همراه خانواده اش ، در سال 1299 شمسی به تبریز می آید نشر آن را در این شهر ادامه دهد

بنا به نوشته حمیده خانم همسر میرزا جلیل « همه برای آشنایی با ملا نصر الدین تقلا می کردند بعدها شنبدیم که در بین مردم بیسواد تبریز ، یک چنین شایعه ای بخش شده بود که ملا نصر الدین یک

 شخصیت افسانه ای است او در آسمان زندگی می کند و روزنامه اس نیز در آنجا منتشر می شود گاها زنان بیسواد به حیاط خانه ما آمده می خواستند ملا نصر الدین را ببینند آن ها باور نمی کردند که ملا در روی زمین زندگی می کند

لکن جلیل محمد قلی زاده با نبوغ کم نظیر خود دریافته بود که چون اکثریت قریب به اتفاق مردم ملل خاورمیانه و نزدیک ، از نغمت خواندن و نوشتن محروم هستند و در نتیجه با مطبوعات بیگانه می باشند ، لذا باید ابزاری را مورد استفاده قرار داد که توده های مردم را با جراید مانوس کنند و به آن ها آگاهی های لازم را بدهند به همین علت وی در روزنامه خود ، علاوه بر به کارگیری زبان طنز ، با استفاده از

 محاورات روزمره مردم و ضرب المثل ها و گفتار نیاکان آذربایجانی ها از هنر تصویری – مردمی کاریکاتور بهره گرفت برای نخستین بار، کاریکاتور با پیدایش نشریه ملا نصر الدین در ایران مطرح شد و

 انتشار و نفوذ این نشریه با تصویری که حاوی روحیه جدیدی از زندگی بود موجب فراهم آمدن انگیزه و ایجاد زمینه مساعد در اذهان و قلم نقاشان ایرانی شد

 




طبقه بندی: تبریز شهر اولین ها، 
برچسب ها: تاسیس اولین روزنامه ها در تبریز، روزنامه انجمن، روزنامه ملانصرالدین، جلیل محمد قلی زاده،  

تاریخ : شنبه 19 دی 1394 | 09:25 ق.ظ | نویسنده : آترو | نظرات


درسال 1305 مطبعه کامل و بی نظیری مشتمل بر چاپ سربی – سینگوگرافی چاپ رنگین و حاوی ماشین های بزرگ اکلتریکی به وسیله مرحوم حاج علی صادق زاده در جنب شرقی ساختمان عالی قاپو ( محل فعلی ساختمان فرمانداری تبریز )  تاسیس و به نام شرق نامیده شده تا آن تاریخ ، نظیر این مطبعه در سراسر ایران

 نبوده . متاسفانه این مطبعه با این همه وسایل مکمل نتوانست در تبریز کار پیدا کند و دایر شود صاحب آن مجبور شد که یکی یکی دستگاههای مطبعه خود را بفروشد ماشین سربی آن بعلاوه سینگوگرافی آن به روزنامه تبریز فروخته شد و از سال 1307 به نام چاپخانه تبریز دایر گشت ماشین چاپ رنگی آن به تهران منتقل گردید و بعدها ماشین سینگوگرافی آن نیز به تهران انتقال یافت.

ماشین گراورسازی مطبعه شرق به نام مطبعه سعدیه به مدیریت محسن اسکندانی درسال 1313 دایر و شروع به کار نمود. ولی این مطعبه هم چندان دوامی نکرد.

این شواهد تاریخی نشانگر آن است که پس از مشروطیت ، تا دوران سلطنت منحوس رضاخان میرپنج ، بااین که تبریز، ایام متلاطمی را به خود می دید لکن در زمینه صنعت چاپ حرف اول را می زده است

رضاخان میرپنج ، پس از به دست گرقتن استراتژی تمرکز گرایی را دنبال می کرد. در این بین آذربایجان  که موقعیت ویژه ای داشت بیش از دیگر تقاط ، قربانی این پروژه های ضد مردم سالاری گردید در این راستا ، علاوه بر صنعت چاپ ، دیگر دستاوردهای مردم این خطه نیز نه تنها از پیشرفت باز ماند بلکه رو به تنزل گذاشت

 

چرا که فرمانروایان قاجار، مثل سایر خودکامان ، از بیداری مردم و شکل گیری افکار عمومی واهمه داشتند. لذا نه تنها برای جراید ، امکان نشر نمی دادند، بلکه خواندن آن ها را هم جرم و قابل مجازات می دانستند چنان که دکتر مهدی ملک زاده می نویسد: در موقع جمع شدن آزادیخواهان و خواندن روزنامه ها 18 نفر گرفتار شدند و با دستور ناصرالدین شاه ، آن ها را به چاه انداختند و خود شاه با 50 تیر آن ها را از بین برد و دستور داد چاه را پر کنند

به همین علت ، چند تن از تبریز های مبارز، خود را به استانبول رسانده و با تاسیس روزنامه اختر ، به قول استاد زنده یاد دکتر محمد اسماعیل رضوانی ، روزنامه نگاری ملی را بنیان گذاشتند

روزنامه اختر که از سال 1292 قمری / 1875 میلادی ، به تشویق میرزا نجفعلی خان تبریزی ، یکی از ماموران دولت ایران  در پایتخت عثمانی ، به مدیریت آقامحمد طاهر تبریزی و به نویسندگی میرزا مهدی خان تبریزی آغاز به کرد، مدت 21 سال در شهر استانبول منشر شد و در این مدت توانست گام های ارزنده ای در خدمت به ملت ایران بردارد.




طبقه بندی: تبریز شهر اولین ها، 
برچسب ها: چاپخانه تبریز در دوره مشروطیت، چاپخانه تبریز در دوره مشروطیت و رضاخان میرپنج،  

تاریخ : شنبه 12 دی 1394 | 10:39 ق.ظ | نویسنده : آترو | نظرات


 

حاج میرزا آقا بلوری ، چاپخانه محمد علی میرزا ولیعهد را خریداری کرده و روزنامه مصور و فکاهی ( آذربایجان ) را به سردبیری علیقلی خان صفروف در آنجا چاپ می کرد و نام چاپخانه را هم ( ناموس ) گذاشته بود در این چاپخانه در سال 1325 ق ، علاوه بر روزنامه آذربایجان ، تصاویر رنگینی هم به زیور چاپ آراسته شده اند

درخلال این سال ها ، مطابع سنگی متعددی در تبریز به وجود آمده است که چندان  اهمیت و شهرت ندارند . مطبعه سربی ( امید ) یا ( امید ترقی ) در سال 1324 ق در تبریز تاسیس شد و مهم ترین مطبعه تبریز و تحمل مخارج آن ، زنده یاد سعید سلماسی که از آزادیخواهان و فرهنگ پروران بنام سلماس می باشد زحمات و خدمات قابل ملاحظه ای انجام داده است

امیرخیزی در این زمینه می نویسد سعید سلماسی در عنفوانی جوانی برای دیدن پدر و جد خود که در روسیه به تجارت و ملکداری می پرداختند به شهر بادکوبه رفت و در مدت اقامت در آنجا با برادران اروج اوف که در بادکوبه مطبعه مهمی دایر کرده و کتب نافعه ای از ادبی و تاریخی و سایر علوم چاپ و نشر می کردند آشنایی پیدا کرد و چیزهایی که نمی دانست و به گوشش نرسیده بود یاد گرفت و لوازم یک چاپخانه سربی با خود به تبریز آورد که به دستیاری مرحوم مشهدی محمد علی مطبعه چی

، چاپخانه ای در مغازه های مجید الملک دایر کردند که در موقع انقلاب مشروطه به باد غارت رفت

بالاخره با تلاش آزادیخواهان ، این مؤسسه نه تنها راه اندازی می شود بلکه طبق اطلاعیه ای ، بخش صحافی نیز به فعالیت های آن اضافه می شود

مطبعه امید ترقی از تاریخ غره محرم 1327 دایر بوده و مشتریان خود را قبول می نماید هرگونه جلدسازی و سایر کارهای متعلق به آن را در کمال نظافت درست کرده و از عهده برمی آید

محل اداره : بازارچه خیابان ، جنب گمرک – اداره مطبعه ( امید ترقی )

مشهدی محمد علی مطبعه چی مدیر این چاپخانه که علاوه بر خدمات گرانقدرش بر صنعت چاپ ، در آزادیخواهی نیز یکی از پیشگامان بود. وی بارها به عضویت انجمن ایالتی آذربایجان انتخاب و در این شورای مردمی از نمایندگان فعال و خدمتگزار محسوب می شد

حسین امید می نویسد : بعدها مطبعه امید به چند قسمت تجزیه گردیده است یک قسمت از آن به نام امید دایر بوده  و قسمت دیگر به نام حقایقی تحت مدیریت مرحوم مشهدی محمد علی حقیقت اداره شده است قسمت سوم آن به نام سعادت  که از مطابع بنام تبریز است دایر گردیده است

محمد حقایقی فرزند مشهدی محمد علی مطبعه چی ، در سال 1313 شمسی مدیریت چاپخانه را به عهده می گیرد و سال ها بعد چاپخانه را به همکارش آقای علی سرندی می فروشد پس از تخریب مغازه های مجید الملک ، این چاپخانه به اول ثقه السلام منتقل شده و با همان نام « حقایقی » به فعالیت خود ادامه می دهد.

 




طبقه بندی: تبریز شهر اولین ها، 
برچسب ها: چاپخانه تبریز در دوره مشروطیت، سعی سلماسی،  

تاریخ : دوشنبه 7 دی 1394 | 10:53 ق.ظ | نویسنده : آترو | نظرات
لطفا از دیگر مطالب نیز دیدن فرمایید
.: Weblog Themes By SlideTheme :.


  • وب بوم اف
  • وب شوفا
  • وب آی آر آی بی
  • وب مقالات الکترونیک
  • f013315119.jpg f609858247.jpg f72433036.jpg f184181750.jpg f3018040.jpeg f89679671.jpeg f44138202.jpeg
    شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات