تبلیغات
آذر آبادگان - بازار تبریز

بازار تبریز، دارای ۲۰راسته و راسته بازار ، ۳۵ سرا و کاروانسرا، ۲۵ تیمچه، ۱۱ دالان، ۱۲ مدرسه ، ۳۰ مسجد ، ۵باب حمام و ۵۵۰۰ باب مغازه و حجره و فروشگاه بوده

رودخانه مهرانرود دو قسمت بازار قدیمی تبریز را از هم جدا می کند. بخش شمالی بازار به دلیل جدا ماندن از کل مجموعه و انتقال تجارت و داد و ستد به خیابان ها ، له تدریج اهمیت خود را از دست می دهد و دچار تخریب و کم توجهی می شود. قسمت اعظم مساحت بازار در جنوب مهرانرود (میدان چایی) در حد فاصل خیابان های دارایی، شهدا، فردوسی، شهید مطهری (راسته کوچه)، چای کنار، جمهوری اسلامی قرار گرفته است. احداث خیابان های دارایی ، خاقانی ، ارتش شمالی ، فردوسی، شهدا و جمهوری اسلامی قسمتی از بازار را دچار تخریب نموده و بخشی از بازار را از کل مجموعه جنوبی جدا کرده است.

ویژگی های بازار تبریز
راسته های اصلی توسط راسته های فرعی به هم متصل شده اند و در فضاهای بین آنها تیمچه ها و سراها بنا شده است تقاطع راسته ها در سه راهی ها و چهار راهی ها را طاق های آجری گنبدی پوشانده است که بزرگترین گنبد بازار ، گنبد تیمچه امیر و زیباترین نوع معماری آن تیمچه مظفریه است
راسته بازارها و بازارهای بزرگ تبریز به معابر عمومی مسقف گفته می شود که فاقد درب ورودی هستند و به عنوان معابر اصلی بازار عمل می کنند. بهترین راسته های بازار تبریز عبارتنداز راسته بازار جدید ، راسته بازار قدیم، بازار کفاشان، بازار صفی، بازار جمعه مسجد، قیزبستی بازار، بورکچی بازار(کلاهدوزان )، بازار صادقیه، بازار یمنی دوز، سراجان، پنبه چی بازار، بازار میرابوالحسن، شیشه گر خانه، پشت بازار امیر، بازار دله زن بزرگ و کوچک، بازار دوه چی، بازار رنگی خیابان و بازار کره نی خانا.

تیمچه ها به فضاهای جالب و مناطقی که سقف آنها به صورت گنبدی و آجری کاری و با سبک تاریخی خاص ساخته شده اند گفته می شود. تیمچه ها دارای درهای ورودی بزرگ و محکمی هستند که روز ها باز و در شب و ایام تعطیلی بسته می شوند. هر تیمچه نگهبانانی دارد که آنها را <او داباشی> سرایدار گویند. تیمچه ها از نظر کاربری به چهار قسمت تقسیم شده است. فضای عمومی تیمچه که محل انبار و انبوهی کالاها است ، زیرزمین که مخصوص انبار کردن و حفظ و نگهداری کالا است. اتاق حجره همکف تیمچه که محل داد و ستد و رتق و فتق امور اقتصادی و اجتماعی است طبقه بالای هر تیمچه که مخصوص استراحت و بیتوته شبانه در ایام قدیم بود و بازرگانان غیر تبریزی در این طبقه دوم حجره ، شب ها استراحت می کردند. تیمچه های معروف بازار تبریز عبارتنداز تیمچه امیر، تیمچه مظفریه، تیمچه شیخ کاظم، اوچ تیمچه لر(تیمچه های حاج شیخ)، تیمچه حاجی محمدقلی، تیمچه میرابوالحسن، تیمچه شعربافان، تیمچه عباچی، تیمچه قندفروشان، تیمچه حاجی صفرعلی، تیمچه شازدا، تیمچه درعباسی، تیمچه بزازان، تیمچه ملک، تیمچه خان و تیمچه صادقیه.

کاروانسراها مکان هایی بودند که در روزگار قدیم صاحبان کاروان های تجارتی ، کالاها و بار چهارپایان خود را در حیاط و محوطه آنها تخلیه می کردند. اطراف کاروانسرا، اتاق ها، حجره و انبارهای متعددی بود که محل تجارت و داد و ستد محسوب می شد. حیاط کاروانسراها دارای فضای سبز و استخر و آب انبار بوده به عنوان فضای سبز و باغچه و تنفس گاه بازار عمل می کرد و اکسیژن و هوای لطیف را از طریق دریچه های بالا ی گنبد بازار تامین می کرد. از کاروانسراهای بزرگ و معروف تبریز می توان از کاروانسرای بزرگ امیر، کاروانسرای حاج سید حسین کهنه ، میانه و تازه، کاروانسرا ی حاج ابوالحسن ، کاروانسرای کشمش چیلر نام برد.

سراهای مهم تبریز به واحد های کوچک و کوچکتر و حیاط رو باز کوچکتر از کاروانسرا اطلاق می شود. از قدیم رسم یر این بود مال التجاره های بدون چهار پایان باربر در محوطه آن تخلیه می شد. سراهای معروف تبریز عبارتنداز سرای گرجیلر، سرای حاج رسول ، سرای میرزا مهدی، سرای دودری، سرای خان، سرای حاج محمد قلی ، سرای میرزا جلیل ، سرای آلمان ها در بازار کفاشان، سرای امیر ، سرای امید و سرای درعباسی ، سرای کچه چیلر.

هرکدام از این سراها و تیمچه ها و کاروانسراها به وسیله دالان های زیبا و مرتبی به بازار اصلی راه دارند و اکثرا به نام تیمچه ها و سراهای وابسته شهرت دارند که معروف ترین آنها ، دالان خونی، دالان حاج رحیم، دالان میرزا محمد، دالان دودری، دالان میرزا مهدی، دالان شعربافان است

گرمابه های قدیمی و حمام های تاریخی در محدوده بازار تبریز از نظر قدمت تاریخی و نوع و سیستم معماری بسیارجالب توجه بوده به بازار تبریز هویت تاریخی بخشیده است
حمام های قدیمی بازار تبریز عبارتنداز
حمام خان، حمام میرزه حسن قره، حمام قاضی، حمام میرزا مهدی، حمام سید گلابی

تیمچه مظفریه که معروف ترین بخش بازار تبریز محسوب می شود در زمان ولیعهدی مظفرالدین میرزا ی قاجار به سال ۱۳۰۵ هجری قمری ساخته شده و بانی آن مرحوم حاج شیخ محمد جعفر قزوینی از بازرگانان مشهور و بزرگ شهر تبریز است و اکنون این تیمچه یکی از مراکز عمده تجارت و صدور فروش آزربایجان و ایران به سراسر دنیا است و شهرت جهانی دارد

نقاط مختلف بازار تبریز بیشتر به دلیل نام سازندگان بنای دالان ها و تیمچه ها و کاروانسراها و یا اتفاقانی که از نظر تاریخی روی داده یا به جهت اینکه مرکز عمده تجارت کالاهای خاصی محسوب می شده به این اسم و نام مشهور شده اند مثل بازار صادقیه که توسط میرزا صادق خان پسر صدرالدین محمد ، مستوفی در سال ۱۰۶۸ هجری قمری جهت احداث مسجد و مدرسه و یخچال صادقیه وقف گردید. بازار و تیمچه و کاروانسرای بزرگ و زیبای امیر که مهمترین و ارزشمندترین بخش بازار تبریز محسوب می شود و در حال حاضر مراکز عمده تجارت و صادراتفرشرو صنایع دستی و مرکز بورس طلا و جواهرات و منسوجات است توسط میرزا محمدخان امیرنظام زنگنه در سال ۱۲۵۵ هجری قمری احداث شده است

تیمچه و دالان خان توسط احمد خان مقدم مراغه بنا شده که از مراکز تجارت و صادرات فرش است.
سرای آلمان ها توسط چندین صاحب شرکت و کارخانه قالیبافی که اهل آلمان بودند احداث شده که در این سرا کارگاه ایجاد کرده بودند. این سرا در بازار کفاشان واقع است
دالان و سه تیمچه حاج شیخ(اوچ تیمچه لر) را بانی مظفریه ، مرحوم حاج شیخ محمد جعفر قزوینی بنا کرده که در حال حاضر مرکز و بورس عمده منسوجات آزربایجان است

سرای گرجیلر مربوط به بازرگانان گرجی و ارمنی بوده که محصولات خانگی روسیه را دراین سرا عرضه می کردند. بازار صفی فرزند شاه عباس بزرگ صفوی نامگذاری شده است.
کاروانسرای حاج سید حسین میانه ، تازه و کهنه توسط یکی از بازرگانان معروف به نام حاج سید حسین الحسینی بنا شده است. حاج میرزا ابوالحسین از وابستگان دربار ، بازار و سرا و تیمچه میرزا ابوالحسن را احداث نموده است.
تیمچه و سرای میرزا مهدی از آثار مرحوم میرزا سید مهدی قاضی طباطبایی جد خاندان قاضی طباطبایی در مجموعه بازار تبریز است
تیمچه سرای میرزا شفیع توسط یکی از بزرگان شهر مربوط به دربار قاجار بنا شده است. به دستور شاهزاده عباس میرزا نایب السطنه، تیمچه و سرای شازدا در سال ۱۲۴۰ هجری قمری بنا گردید و اکنون نیز مهمترین بخش بازار تبریز به حساب می آید

به نظر او بزرگترین لطمه ای که ازنظر سازمان میراث فرهنگی به مجموعه بازار تبریز وارد شده هم زمان با تغییر عملکرد بازار از عمده فروشی به خرده فروشی بوده است. این تغییر ، باعث محدود کردن و کوچکتر نمودن فضاهای تجاری به تفکیک بی رویه واحدهای تجاری و ازدحام بیش از حد مراجعین به بازار گردیده که قطعا از این ناحیه لطمه های جدی متوجه بازار شده است همچنین هجوم معماری جدید و استفاده از مصالح جدید به جای مصالح سنتی قدیم، این بازار را مورد تهدید قرار داده است به طوری که بار اندازهای اطراف بازار در دهه های اخیر تبدیل به پاساژها و مجتمع های تجاری شده و عملکرد باراندازهای خود را از دست داده و بازار تبریز را در خود خفه کرده است و این مساله باعث شده که ورود کالا به بازار تبریز با مشکل بسیار انجام گرفته و خود موجب ترافیک و ازدحام بسیار گردد....




طبقه بندی: تبریز شهر اولین ها،  تبریز، 

تاریخ : یکشنبه 21 آبان 1396 | 09:54 ق.ظ | نویسنده : آترو | نظرات
.: Weblog Themes By SlideTheme :.


  • وب بوگاتی
  • وب شیک فا
  • وب جامعه مجازی ممو
  • وب پورتال آموزشی