تبلیغات
آذر آبادگان - تاسیس اولین روزنامه ها در تبریز

تاسیس روزنامه الحدید

فعالیت مدارس نوپای آن روزگار که در بیداری مردم می کوشیدند، بالطبع برای واپسگرایان خوش آیند نبود، لذا مورد تهاجم اوباشان قرار می گرفتند و در نتیجه زحمات شبانه روزی آن مردان فرهنگ دوست به یغما می رفت. عده ای از رجال مبارز و دوراندیش تبریز برآن شدند که با تشکیل انجمنی ، نه تنها جلوی این حرکات ناهنجار را بگیرند، بلکه با اقداماتی در تقویت مدارس بکوشند. روزنامه وزین « الحدید » از بطن این انجمن متولد شد و نفش تاریخی ایفا کرد

میرزا علی پزشکی ، سید حسن شریف زاده ، میرزا محمود حکاک باشی، حاج میرزا آقا فرشی ، ابراهیم شمس حاج میرزا عبدالعلی ، محمد علی تربیت، میرزا جواد ناطق، سید محمد شبستری ، حاج میرزا محمدحسین مدرس ( در بازار شیشه گرخانه مکتبی داشت) ، محمد جعفر حیاط معروف به مخترع .

این افراد، در محله لیل آباد و عمارت آقا میرآقاخان جلسات داشتند ضمنا روزنامه الحدید به مدیریت مرحوم عدالت و همکاری انجمن انتشار می یافت.

میرزا سید حسین خان عدالت ، ناشر روزنامه الحدید که خود از مردان مبارز و آگاه تبریز بود در اغلب فعالیت های سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی آن روز تبریز فعال مایشا بود

سید حسین عدالت در سال 1315 قمری روزنامه « الحدید » را در تبریز منتشر کرد. او که اساس پیشرفت را در آن روزگار ، توسعه صنعت می دانست و آهن را هم شالوده اصلی صنعت معرفی می کرد، لذا نام روزنامه اش را « الحدید » انتخاب کرد.

 

 

روزنامه انجمن

در نتیجه این فعالیت های گسترده سیاسی  و فرهنگی بود که پس از صدور فرمان مشروطیت  در 14 مرداد 1285 شمسی ، نخستین روزنامه دوره آزادی در تبریز پدیدار شد تا پیام آور آزادی باشد.

این روزنامه با نام « انجمن » ارکان انجمنی ملی و دموکراتیک بود که در آن شرایط تاریخی از بطن جنبشی آزادیخواهانه سربرآورد و در آن روزگاران ، نقشی تاریخی و سرنوشت ساز ایفا کرد

انجمن ایالتی آذربایجان با انجام انتخابات و ایجاد نهادهایی چون بلدیه ، نظمیه ، عدلیه و .... در تبریز حرکات آزادیخواهانه را پاسداری می کند و پس از انحلال مجلس شورای ملی به دست محمد علی شاه قاجار ، خود را جانشین مجلس اعلام کرده و رهبر انقلاب مشروطیت را به دست های پرتوان خود می گیرد

 

روزنامه تصویری حشرات الارض

حاج میرزا آقا بلوری که خود از پیشگامان انقلاب مشروطیت در آذربایجان بود دومین نشریه طنز تصویری را به نام  حشرات الارض در ماه صفر 1326 ه ق در تبریز منتشر کرد. مطالب این جریده نیز به پیروی از روزنامه نصرالدین از زبان یک دیوانه بازار گرد معروف تبریز به نام « غفار وکیل » نوشته می شد

کاریکارتورهایی که در این نشریه تصویر می شد به قدری کوبنده و افشارگر بود که تمام استبداد از محمد علی شاه  گرفته تا ماموران دون پایه دولتی از دیدن آن ها رعشه بر اندامشان می افتاد

 

روزنامه ملانصر الدین

روزنامه فکامی ملا نصر الدین که شماره اول آن در هفتم آوریل 1906 منتشر شد برای هر آذربایجانی نامی آشنا و اسمی با مسماست

جلیل محمد قلی زاده که از نبوغی کم نظیر و شم مردم شناسی قوی برخوردار بود و جامعه خود را خوب می شناخت با به کارگیری روش های ابتکاری که هم می توانست با بیسوادان رابطه برقرار کند و

 هم با سوادان را به سوی خود جلب کند، نشریه ای را بنیان گذاشت که نه تنها در شکل گیری رویدادهای بزرگ عصر خود، کارساز گردید، بلکه مابین مردم و مطبوعات ، چنان رابطه ای صمیمانه ایجاد کرد که ملا

 نصر الدین در بین توده ها ، چهره افسانه ای پیدا کرد. هنگامی که میرزا جلیل ، همراه خانواده اش ، در سال 1299 شمسی به تبریز می آید نشر آن را در این شهر ادامه دهد

بنا به نوشته حمیده خانم همسر میرزا جلیل « همه برای آشنایی با ملا نصر الدین تقلا می کردند بعدها شنبدیم که در بین مردم بیسواد تبریز ، یک چنین شایعه ای بخش شده بود که ملا نصر الدین یک

 شخصیت افسانه ای است او در آسمان زندگی می کند و روزنامه اس نیز در آنجا منتشر می شود گاها زنان بیسواد به حیاط خانه ما آمده می خواستند ملا نصر الدین را ببینند آن ها باور نمی کردند که ملا در روی زمین زندگی می کند

لکن جلیل محمد قلی زاده با نبوغ کم نظیر خود دریافته بود که چون اکثریت قریب به اتفاق مردم ملل خاورمیانه و نزدیک ، از نغمت خواندن و نوشتن محروم هستند و در نتیجه با مطبوعات بیگانه می باشند ، لذا باید ابزاری را مورد استفاده قرار داد که توده های مردم را با جراید مانوس کنند و به آن ها آگاهی های لازم را بدهند به همین علت وی در روزنامه خود ، علاوه بر به کارگیری زبان طنز ، با استفاده از

 محاورات روزمره مردم و ضرب المثل ها و گفتار نیاکان آذربایجانی ها از هنر تصویری – مردمی کاریکاتور بهره گرفت برای نخستین بار، کاریکاتور با پیدایش نشریه ملا نصر الدین در ایران مطرح شد و

 انتشار و نفوذ این نشریه با تصویری که حاوی روحیه جدیدی از زندگی بود موجب فراهم آمدن انگیزه و ایجاد زمینه مساعد در اذهان و قلم نقاشان ایرانی شد

 




طبقه بندی: تبریز شهر اولین ها،
برچسب ها: تاسیس اولین روزنامه ها در تبریز، روزنامه انجمن، روزنامه ملانصرالدین، جلیل محمد قلی زاده،

تاریخ : شنبه 19 دی 1394 | 09:25 ق.ظ | نویسنده : آترو | نظرات
.: Weblog Themes By SlideTheme :.


  • کاروان دل